PIWI-druiven in Italië: de wijngaard wint, de markt stagneert en de wet geeft niet thuis

Samenvatting

PIWI-druiven – van het Duitse PilzWiderstandsfähig, wat schimmelbestendig betekent – zijn geen marginaal experiment meer, wat de tegenstanders ook beweren. Agronoom Nicola Biasi heeft harde cijfers gezet op wat telers al jaren in hun eigen wijngaarden zien: waar traditionele biologische wijnbouw tot twintig behandelingen per seizoen kan vereisen, redden resistente rassen het doorgaans met vier of vijf. Producenten in zijn netwerk noteren CO₂-reducties van rond de 40% en een daling van 70% in het waterverbruik voor behandelingen vergeleken met conventionele benchmarks. Niets hiervan wordt op dit punt serieus betwist. De interessantere wending komt van Mario Pojer van Pojer & Sandri in Trentino, een teler die zijn reputatie heeft opgebouwd door te streven naar wijnbouw zonder behandelingen. Zelfs hij beweert niet dat het plaatje vlekkeloos is. Secundaire pathogenen – black rot en antracnose, die vroeger ongemerkt werden onderdrukt als bijeffect van de routineuze bespuitingen tegen valse meeldauw – duiken weer op in PIWI-percelen. Pojer geeft de aanpak niet op, maar heroverweegt delen ervan en wijst ook op cisgenetica als de richting waarin hij verwacht dat de klassieke kruising zich zal ontwikkelen.

Het artikel brengt de situatie zorgvuldig genoeg in kaart, hoewel het nergens echt schuurt. Gianni Tessari, een producent uit de regio Verona, positioneert PIWI als een praktisch antwoord voor moeilijke locaties – steile hellingen, vochtige plekken, wijngaarden nabij scholen waar drift van bespuitingen een echt probleem is. Hij maakt ook de waarschijnlijk nuttigste observatie van het artikel: niemand weet nog hoe deze wijnen verkocht moeten worden. Biologisch? Natuurlijk? Resistent? Genoemd naar het ras? De categorie zweeft nog zonder thuis. Zanatta, oenoloog bij Giusti Wine, wijst op een reductie van 80–90% in behandelingen als overtuigende ecologische marketing, maar zegt dat traditionele verwachtingen in de weg blijven staan. Martin Foradori Hofstätter is pragmatischer – de meeste consumenten kiezen wijn nog steeds op basis van producent of herkomst, niet op een druivennaam die ze niet kennen. Ondertussen blijft de Italiaanse Testo Unico del Vino PIWI-rassen volledig uitsluiten van DOC-classificaties, een standpunt dat geen enkele andere grote Europese producent inneemt. Frankrijk heeft Voltis de experimentele AOC-status gegeven. Spanje heeft een PIWI-ras goedgekeurd binnen een appellatiekader. Italië blijft op zijn plaats en de markt lijkt voorlopig hetzelfde te doen.

Ons commentaar

De journalistiek is degelijk, dat is het probleem niet. Maar de neutraliteit leest hier eerder als een bewuste houding dan als een gebrek aan mening, en dat mag gezegd worden. Het verzamelde bewijs is scherp genoeg om een echte conclusie te ondersteunen – die echter nooit komt. De geciteerde producenten variëren van openlijk steunend tot voorzichtig afwachtend, maar er is geen tegengas: geen sceptische oenoloog, geen stem van een consortium met twijfels, geen consument die dit alles onovertuigend vindt. Pojer's opmerkingen over secundaire pathogenen behoren tot de meest openhartige zaken in het stuk en krijgen minimale ruimte. De observatie van Tessari – dat de markt oprecht niet weet waar ze PIWI-wijnen moet plaatsen – is het soort detail dat een vervolgvraag verdient, maar die niet krijgt. Het regelgevend kader is moeilijk te negeren: Italië is de enige grote Europese producent die PIWI buiten de DOC-status houdt terwijl de buren zich aanpassen. Dat had een scherpere zin verdiend. De data ondersteunen het. Het artikel kiest ervoor daar niet heen te gaan.

Over de auteur

Giambattista Marchetto werkt al bijna dertig jaar in de journalistiek op het gebied van eten, wijn, reizen en lifestyle. Hij schrijft regelmatig voor Il Sole 24 Ore, Pambianco, Food & Wine Italia en Linkiesta Gastronomika, en geeft leiding aan VinoNews24. Daarnaast runt hij Charta Bureau, een adviesbureau dat strategische communicatie- en marketingdiensten aanbiedt in heel Italië en Centraal-Europa. Die tweede rol is hier van belang en zou duidelijk vermeld moeten worden. Een journalist die een betaald adviesbureau runt voor de sector waarover hij bericht, bevindt zich in een structureel belangenconflict – iets waar dit artikel met geen woord over rept. Het schrijven is gepolijst, de bronnen zijn echt en de ontbrekende conclusies zijn vrijwel zeker geen vergissing.

Over de uitgever

Linkiesta is een in Milaan gevestigde onafhankelijke digitale krant, opgericht in 2011, met een aandeelhoudersstructuur die individueel eigendom beperkt tot minder dan 5%. Onder hoofdredacteur Christian Rocca is de publicatie gestaag weggegaan van onderzoeksjournalistiek naar opinie, analyse en redactionele producties voor zakelijke klanten. Het PIWI-stuk verscheen in Gastronomika, de sectie voor eten en wijn, waar redactionele inhoud naast gesponsord materiaal en industriële samenwerkingen staat. Een publicatie die content produceert voor dezelfde sector waarover zij bericht, bevindt zich niet op neutraal terrein, ongeacht wat de eigendomsstructuur suggereert.